De wondere wereld van Georges Méliès

18/04/12 om 15:48 - Bijgewerkt om 15:48

Bron: Knack Focus

Sinds Martin Scorsese zijn wonderlijke 3D-film 'Hugo' uitbracht, is de Franse filmpionier Georges Méliès populairder dan ooit. De man is nu ook het onderwerp van de documentaire 'Le Voyage Extraordinaire'. De renaissance van Méliès is in volle gang en belicht waarom de man essentieel was voor de verdere evolutie van het filmmedium.

De wondere wereld van Georges Méliès

Georges Méliès(1861-1938) was een levenslange dromer met een onnavolgbare artistieke honger, een man van wie de artistieke instincten groter waren dan zijn intellectuele instincten. Dat bleek al van toen hij tijdens zijn middelbare opleiding in Parijs schetsen maakten van zijn professoren en medeleerlingen, en allerlei fantasietjes op papier neerkrabbelde. Door die artistieke en dromerige instelling zou Méliès begin 20ste eeuw uitgroeien tot een revolutionair in het toen jonge filmmedium en mensen verwonderen met fantastische verzinsels als 'La Voyage Dans la Lune' en 'Le Royaume des Fées'.

Magie

Méliès was de zoon van een rijke familie nadat zijn vader een succesvolle zaak in schoenstandjes had opgestart. Toch zag Méliès het niet volledig zitten om in de voetsporen van zijn vader te treden, een ambitie die helemaal vervaagde na een bezoekje aan Londen. Daar maakte Méliès kennis met de wonderen van de goochelarij. Nadat zijn vader weigerde om een kunstenopleiding te financieren, besloot Méliès om het Robert-Houdin theater in Parijs te kopen. Hier zou hij avondvullende shows opvoeren met door hemzelf ontwikkelde goocheltrucs. Zijn opvoeringen werden gekenmerkt door een mix van komedie en drama, met als populaire truc een afgehakt hoofd dat blijft praten.

De filmcarrière

Op 28 december 1895 zou het leven van Méliès volledig veranderen. Hij was namelijk één van de aanwezigen op de legendarische eerste publieke filmvertoning van de gebroeders Lumière in het Grand Café te Parijs. Méliès was zo onder de indruk dat hij de broers 10.000 francs aanbood voor één van hun camera's, maar ze weigerden. Uit pure obsessie met dit nieuwe medium van bewegende beelden ging hij enkele films en een projectiesysteem in Londen halen en vertoonde hij de films in zijn theater.

Maar het bleef niet enkel bij films vertonen. Door allerlei onderdelen te verzamelen en zijn eigen kennis toe te passen ontwikkelde Méliès zijn eigen camera. In 1895 begon hij met het draaien van zijn eerste film. Film had plots zulk een prominente rol in het leven van Méliès dat hij zijn eigen studio opstartte, Star-Film Company.

Pionier

In een periode van zeventien jaar wist Méliès 531 films te realiseren, films die varieerden tussen een lengte van één tot veertig minuten. Méliès maakte ook geen 'documentaires' zoals de broertjes Lumière, maar spektakelrijke avonturen die geboekt staan als de eerste sciencefictionfilms. Het bekendste werk is zonder twijfel 'Le Voyage Dans la Lune', waarbij Méliès zich inspireerde op het werk van Jules Verne en H.G. Wells. Hij liet zijn publiek meedromen met een wereld bevolkt door extravagante figuren en creaturen. De maan die een raket in het oog krijgt werd een van de meest iconische beelden uit de filmgeschiedenis.

Met zijn films zette Méliès ook een standaard voor de verdere evolutie van de narratieve film. Zo creëerde hij beelden die bestonden uit meerdere lagen, experimenteerde hij met time-lapse fotografie en beeldovergangen. Meest opmerkelijk is dat hij zijn films met de hand inkleurde, frame voor frame. Hoe meer films Méliès maakte, hoe meer (internationale) faam hij verwierf.

De heropleving

Aan het einde van zijn carrière zat Méliès financieel volledig aan de grond. Zijn films werden in beslag genomen en gebruikt om naaldhakken mee te maken. Uit razernij stak Méliès de overblijvende negatieven die hij in bezit had in brand. Zijn verdere leven bracht Méliès door in de schaduwen als arme speelgoedverkoper in het Montparnasse treinstation te Parijs.

Door films als 'Hugo', 'Le Voyage Extraordinaire' en de heruitgave van zijn overgebleven films op DVD kent de visionair van het filmmedium nu zijn tweede adem. Mensen herontdekken zijn werk en erkennen mondjesmaat terug de rol die Méliès heeft gespeeld in de ontwikkeling van film als volwaardig kunstmedium. Een meester die terug op zijn voetstuk wordt geplaatst. (JVDV)

Le Voyage Extraordinaire is vanaf deze week in selecte zalen te zien.

La Voyage Dans la Lune(1902)

Le Royaume des Fées(1903)

Le Mélomane(1903)

L'Eclipse du Soleil en Pleine Lune(1907)

Escamotage d'une Dame Chez Robert Houdin(1896)

Onze partners